आर्टेमिसिया अॅबसिंथियमची ओळख: बहुउपयोगी एक प्राचीन वनस्पती
आर्टेमिसिया अॅबसिंथियम, म्हणून प्रसिद्ध वर्मवुड, असेन्सिओ, अजोरिझो, कडू आर्टेमिसिया, मास्टर हर्ब किंवा पवित्र औषधी वनस्पती, ही अॅस्टेरेसी कुटुंबातील एक बारमाही औषधी वनस्पती आहे. युरोप, आशिया आणि उत्तर आफ्रिकेतील समशीतोष्ण प्रदेशातील मूळ वनस्पती, ती इतिहासात मानवतेसोबत राहिली आहे, त्याच्या प्रसिद्ध औषधी अनुप्रयोगांसाठी आणि अॅबसिंथे आणि व्हर्माउथ सारख्या प्रसिद्ध लिकरच्या उत्पादनात वापरासाठी.
ही वनस्पती असंख्य प्राचीन संस्कृतींमध्ये पूजनीय आणि संदर्भाची वस्तू राहिली आहे. पारंपारिक युरोपीय आणि पूर्वेकडील औषधांमध्ये, आर्टेमिसिया अॅबसिंथियमचे उपचारात्मक मूल्य विविध औषधी शास्त्रांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत केले गेले आहे, जे उपचारांचा एक भाग आहे. पचन समस्या, ताप, पोटशूळ, संसर्ग आणि आतड्यांतील परजीवीत्याचे वैज्ञानिक नाव ग्रीक देवी आर्टेमिसशी संबंधित आहे, जी उपचार आणि बाळंतपणाचे प्रतीक आहे.
या लेखात, तुम्हाला याबद्दल सर्वकाही सापडेल वैशिष्ट्ये, गुणधर्म, वापरण्याच्या पद्धती, काळजी, लागवड आणि इशारे आर्टेमिसिया अॅबसिंथियमशी संबंधित, त्याच्या फायद्यांचा पूर्ण फायदा घेण्यासाठी आणि त्याचे संभाव्य धोके टाळण्यासाठी सर्व आवश्यक वनस्पतिशास्त्रीय, एथनोबॉटनिकल आणि फायटोथेरप्यूटिक ज्ञान एकत्रित करते.
वनस्पतिशास्त्र वर्णन आणि वर्गीकरण
आर्टेमिसिया अॅबसिंथियम हे एक बारमाही वनस्पती आहे ज्याचा पाया लाकडी आणि राइझोम आहे, जो ६० ते १२० सेमी उंचीपर्यंत पोहोचू शकतो, परंतु चांगल्या परिस्थितीत क्वचितच १५० सेमीपर्यंत पोहोचतो. त्याचे स्वरूप झुडूपाच्या खाली असते, ज्यामध्ये ताठ देठ, खूप फांद्या असलेले आणि पांढरे किंवा राखाडी रंगाचे दिसणारे संपूर्ण वनस्पती व्यापणाऱ्या दाट केसाळपणामुळे (टोमेंटोसा).
अगोदर निर्देश केलेल्या बाबीसंबंधी बोलताना पाने ते आलटून पालटून, खोलवर विभागलेले आणि वर राखाडी-हिरवे आणि खाली चांदीसारखे पांढरे असतात, लहान केसांनी आणि आवश्यक तेले तयार करणाऱ्या ग्रंथींनी झाकलेले असतात. लांब देठ असलेली बेसल पाने २५ सेमी लांबीपर्यंत पोहोचू शकतात आणि सहसा बायपिनाटिसेक्ट असतात. कौलाइन किंवा वरची पाने, जी हळूहळू लहान होतात, ती साधी आणि अंडकोष असू शकतात.
अगोदर निर्देश केलेल्या बाबीसंबंधी बोलताना फुलं ते फिकट पिवळ्या रंगाच्या गुच्छांमध्ये (लहान, नळीच्या आकाराचे, हर्माफ्रोडाईट फुलांचे डोके) दिसतात, जे पंखांच्या, लटकणाऱ्या पॅनिकल्समध्ये मांडलेले असतात. त्यांचे शोभेचे मूल्य गुप्त आहे, जरी त्यांचा सुगंध खूप वैशिष्ट्यपूर्ण आणि भेदक आहे.
El फळ हे एक लहान, गुळगुळीत, राखाडी रंगाचे अचेन आहे, ज्यामध्ये पप्पस नाही, याचा अर्थ असा की त्याचे प्रसार प्रामुख्याने गुरुत्वाकर्षणामुळे होते.
La रूट हे एक मुळ, वृक्षाच्छादित, खोलवर रुजलेले आणि फांद्या असलेले वनस्पती आहे, जे त्याला उत्कृष्ट दुष्काळ प्रतिकार देते. ते त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी देखील उल्लेखनीय आहे, कारण ते दहा वर्षांपर्यंत जगू शकते आणि दर वसंत ऋतूमध्ये पुन्हा अंकुरते.
मूळ, अधिवास आणि वितरण
La आर्टेमिसिया अॅब्सिथियम हे दक्षिण आणि मध्य युरोप, उत्तर आफ्रिका आणि पश्चिम आशियातील मूळ आहे. ते उत्तम प्रकारे जुळवून घेते कोरड्या आणि सनी जमिनी, खडकाळ उतारांवर, मोकळ्या शेतात, रस्त्याच्या कडेला आणि खडकाळ भागात खूप सामान्य आहे.
लागवडीची सोय आणि कडकपणा यामुळे ही प्रजाती जगभरात नैसर्गिकरित्या आढळली आहे. इबेरियन द्वीपकल्पात, ती समशीतोष्ण आणि भूमध्यसागरीय झोनमध्ये, विशेषतः दक्षिणेकडील भागात जंगली वाढते, जरी ती इतर अक्षांशांमध्ये तसेच उत्तर आणि दक्षिण अमेरिकेत जंगलात आढळू शकते, जिथे ती युरोपियन स्थायिक आणि स्थलांतरितांनी आणली होती.
ते शुष्क आणि तुलनेने दमट वातावरण दोन्हीला आधार देते, जरी नायट्रोजन समृद्ध असलेली, हलकी, पाण्याचा चांगला निचरा होणारी माती पसंत करते.ते थंडी सहन करते, दंव आणि दुष्काळाचा प्रतिकार करते आणि लक्षणीय यश मिळवते.
पानझडी आणि अर्ध-सदाहरित उष्णकटिबंधीय जंगले, झेरोफिलस स्क्रबलँड्स, मेसोफिलिक पर्वतीय जंगले आणि होल्म ओक जंगले, तसेच पाइन असलेल्या मिश्र भागात त्याची उपस्थिती नोंदवली गेली आहे.
मुख्य प्रकार आणि लोकप्रिय नावे
- आर्टेमिसिया अॅब्सिथियम (ग्रेट वर्मवुड, कॉमन वर्मवुड, नर वर्मवुड, कॉमन वर्मवुड, अॅबसिंथे, असेन्सिओ, पवित्र औषधी वनस्पती, मास्टर हर्ब, कडू आर्टेमिसिया, एस्टाफिएट, अलोस्ना).
- इतर भाषांमध्ये त्याची नावे अशी आहेत: फ्रेंचमध्ये "अॅबसिंथे", इंग्रजीमध्ये "वर्मवुड", जर्मनमध्ये "वर्मुथ", इटालियनमध्ये "अॅसेन्झिओ" आणि पोर्तुगीजमध्ये "लोस्ना".
- असंख्य विकसित केले गेले आहेत शोभेच्या जाती आणि वेगवेगळ्या हवामान आणि मातीशी जुळवून घेणारे जंगली.
नावे आणि प्रकारांची ही संपत्ती जगभरातील प्रजातींचा दीर्घ इतिहास आणि सांस्कृतिक महत्त्व दर्शवते.
रासायनिक संयुगे आणि सक्रिय घटक
El कटु अनुभव हे त्याच्या अतिशय जटिल आणि समृद्ध रासायनिक रचनेसाठी वेगळे आहे, विशेषतः त्याच्या सामग्रीसाठी लक्षणीय आहे:
- आवश्यक तेल (०.२-०.६%), ज्यामध्ये प्रामुख्याने थुजोन, थुजोल, फेलँड्रीन, पिनेन, कॅम्फेन, सबिनेन, लिमोनेन, सिनेओल, लिनालूल, बोर्निओल, क्रायसॅन्थेनिल एसीटेट, चामाझुलीन आणि कॅरिओफिलीन.
- कटू सुरुवात, जसे की अॅबसिंथिन (०.२-०.२८%), अॅबसिंथिन, अॅबसिंटोलाइड, आर्टॅबसिन, मॅट्रिसिन आणि इतर ग्वायानोलाइड्स. अॅबसिंथिन ते वनस्पतीच्या अत्यंत कडू चवीसाठी जबाबदार आहे.
- फ्लेव्होनॉइड्स: artemisetin, artemetin, isoquercitrin, rutin, patuletin glycosides, isoramnetin.
- टॅनिन (४-१०%), रेझिन, मॅलिक आम्ल, कॅफीक आम्ल, क्लोरोजेनिक, पॅरा-कौमरिक, फायटोस्टेरॉल, निकोटिनिक आणि पामिटिक आम्ल.
- जीवनसत्त्वे आणि खनिजे, विशेषतः व्हिटॅमिन सी आणि कॅरोटीन्स.
- पॉलिसेकेराइड्स, कौमरिन आणि इतर दुय्यम पदार्थ.
हे फायटोकंपाउंड आर्टेमिसिया अॅबसिंथियमला त्याचे मौल्यवान गुणधर्म देतात. औषधी, सुगंधी आणि कीटकनाशक गुणधर्म.
औषधी गुणधर्म आणि उपचारात्मक अनुप्रयोग
Absinthe पारंपारिक औषध आणि फायटोथेरपीमध्ये त्याच्या विविध गुणधर्मांमुळे याचा वापर केला जातो, त्यापैकी खालील गोष्टी वेगळ्या आहेत:
- पाचक टॉनिक आणि युपेप्टिक: जठरासंबंधी रसांचे उत्पादन उत्तेजित करते, पचन सुलभ करते आणि पाचक अॅटोनी, अपचन आणि भूक न लागणे यांचा सामना करते.
- Erपेरिटो: त्याची कडू चव चवीच्या कळ्यांना सक्रिय करते आणि भूक उत्तेजित करते.
- carminative: वायूंचे उच्चाटन करण्यास प्रोत्साहन देते.
- विरोधी दाहक आणि वेदनशामक: यात अशी संयुगे असतात जी सांधे आणि अंतर्गत प्रक्रियांमध्ये जळजळ कमी करण्यास आणि वेदना कमी करण्यास मदत करतात.
- कोलेरेटिक आणि कोलेगोग: पित्त उत्पादन आणि स्राव वाढवते, यकृत आणि पित्तनलिकेच्या कार्याला चालना देते आणि यकृत निकामी होणे किंवा पित्ताशयाच्या खड्यांमध्ये मदत करते.
- जंतुनाशक किंवा जंतनाशक: पारंपारिकपणे कृमी आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते.
- अँटीपायरेटिक: डायटरपेनिक संयुगे आणि फ्लेव्होनॉइड्सच्या कृतीमुळे ताप कमी होतो.
- लघवीचे प्रमाण वाढवणारा पदार्थ: द्रवपदार्थाचे उत्सर्जन वाढवते.
- एमेनागॉग: मासिक पाळीला चालना देते आणि अमेनोरिया किंवा डिसमेनोरियाच्या बाबतीत वापरले गेले आहे.
- बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारा पदार्थ आणि अँटीफंगल: त्याचे आवश्यक तेल विविध सूक्ष्मजीवांच्या वाढीस प्रतिबंध करते.
- अँटिस्पास्मोडिक: गुळगुळीत स्नायूंना आराम देते, गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल पोटशूळमध्ये मदत करते.
- हेपॅटोप्रोटेक्टर: हे यकृताचे अॅसिटामिनोफेन किंवा कार्बन टेट्राक्लोराईड सारख्या विषारी पदार्थांपासून संरक्षण करते असे दिसून आले आहे.
- कफ पाडणारे औषध: श्वसनमार्ग साफ करण्यासाठी श्वसनाच्या स्थितीत उपयुक्त.
- मध्यवर्ती मज्जासंस्था उत्तेजक: जरी जास्त प्रमाणात ते न्यूरोटॉक्सिक असू शकते, परंतु पुरेशा प्रमाणात त्याचे उत्तेजक आणि अँटीडिप्रेसंट प्रभाव असतात.
- मलेरियाविरोधी: वनस्पतीमध्ये असलेले आर्टेमिसिनिन आणि त्याचे डेरिव्हेटिव्ह्ज काही मलेरिया परजीवींविरुद्ध प्रभावीपणा दर्शवतात, जरी इतर आर्टेमिसिया प्रजातींपेक्षा कमी वापरले जातात.
- हायपोग्लाइसेमिक आणि अँटीटॉक्सिक: रक्तातील साखरेचे नियमन करण्यास मदत करते आणि सॅटर्निझम (शिशाचे विषबाधा) सारख्या विषबाधांपासून संरक्षणात्मक कृती दर्शविली आहे.

पारंपारिक उपयोग आणि आधुनिक उपयोग
Absinthe ऐतिहासिकदृष्ट्या ते विविध प्रकारे वापरले गेले आहे:
- ओतणे किंवा चहा भूक वाढवण्यासाठी, पचन सुधारण्यासाठी, मासिक पाळीच्या वेदना कमी करण्यासाठी, आतड्यांवरील परजीवी, ताप आणि इतर आजारांशी लढण्यासाठी पानांचा आणि फुलांचा शेंडा.
- टिंचर आणि द्रव अर्क, विशेषतः पचनाच्या समस्यांसाठी आणि गोड खाण्याची इच्छा नियंत्रित करण्यासाठी.
- बाह्य वापर जखमा, चावणे, संधिवात, संधिवात, संधिरोग, त्वचेच्या जळजळ आणि वारांवर कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसच्या स्वरूपात, त्याच्या उपचार, प्रतिजैविक आणि दाहक-विरोधी कृतीचा फायदा घेत.
- लिकर आणि ऍपेरिटिफ्सचे उत्पादन, जसे की प्रसिद्ध अॅबसिंथे आणि वरमाउथ, सुगंध, कडू चव आणि पचन गुणधर्म प्रदान करण्यासाठी पाने, फुले आणि देठांचा वापर करतात.
- कीटकनाशक आणि तिरस्करणीय एजंट बागांमध्ये आणि बागांमध्ये, विशेषतः मावा आणि पतंगांविरुद्ध. हे सहसा कीटकांपासून प्रभावित होत नाही आणि त्याची मुळे आणि तेल जवळच्या इतर वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात.
- स्वयंपाकासाठी मसालाजरी त्याची तीव्र चव त्याचा वापर मर्यादित करते, तरी ते एकेकाळी पचण्यास कठीण असलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात वापरले जात असे, ते तमालपत्राची जागा घेत असे. स्वयंपाकात त्याचा सध्याचा वापर किरकोळ आहे.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले). तुम्ही या लिंकवर त्याच्या इतिहासाबद्दल आणि प्रकारांबद्दल अधिक जाणून घेऊ शकता..
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
वर्मवुड कसे वापरावे: तयारी आणि प्रशासन पद्धती
- वर्मवुड ओतणे किंवा चहा: उकळत्या पाण्यात एक चमचा वाळलेल्या पानांचा वापर करा, झाकण ठेवून १० मिनिटे भिजवा आणि प्या (दिवसातून जास्तीत जास्त दोनदा आणि सलग ४ आठवड्यांपेक्षा जास्त नाही).
- मद्याकरिता काही पदार्थ विरघळवून तयार केलेले औषध: हे १० ग्रॅम वाळलेल्या किंवा ताज्या पानांना १०० मिली धान्य अल्कोहोलमध्ये १५ दिवसांसाठी एका गडद बाटलीत मिसळून तयार केले जाते. व्यावसायिकांच्या निर्देशानुसार, १५-२० थेंब पाण्यात पातळ करून दिवसातून तीन वेळा घ्या.
- द्रव अर्क: हे औषधी वनस्पतींमध्ये उपलब्ध आहे आणि आतड्यांवरील परजीवींचा सामना करण्यासाठी वापरले जाते (रिकाम्या पोटी 2 मिली, दर 15 दिवसांनी काही महिन्यांसाठी किंवा व्यावसायिक मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार).
- कॉम्प्रेस आणि पोल्टिसेस: संधिवात, संधिवात, जखमा किंवा जखमांच्या बाबतीत गॉझ ओतण्यात भिजवले जाते आणि त्वचेवर लावले जाते.
- पाककृती वापर: फार क्वचितच, ताजी किंवा वाळलेली पाने चरबीयुक्त मांस किंवा जास्त वेळ शिजवलेल्या पदार्थांमध्ये कमी प्रमाणात जोडली जातात, कुस्करली जातात.
- बागेत: नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून काम करण्यासाठी पिकांभोवती वर्मवुड वनस्पती लावल्या जातात.
त्याच्या संभाव्य विषारीपणामुळे ते नेहमी मध्यम प्रमाणात आणि व्यावसायिक देखरेखीखाली वापरले पाहिजे.
आर्टेमिसिया ऍबसिंथियमची काळजी, लागवड आणि प्रसार
बागेत किंवा बागेत वर्मवुड वाढवणे सोपे आहे, कारण ते एक कठोर आणि खूप प्रतिरोधक वनस्पती आहे.
वाढीसाठी आदर्श परिस्थिती
- प्रदर्शन: पूर्ण सूर्यप्रकाश; अर्ध-सावली सहन करते, परंतु सनी क्षेत्रे पसंत करते.
- मजले: ते हलक्या, वाळूच्या, निकृष्ट आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी जमीन पसंत करते. ते चुनखडीयुक्त आणि खडकाळ माती सहन करते, परंतु खूप चिकणमाती किंवा पाणी साचलेल्या जमिनीत ते वाढत नाही.
- सिंचन: खूप मध्यम. ते दुष्काळ सहनशील आहे, म्हणून जेव्हा थर कोरडे असेल तेव्हाच त्याला पाणी द्यावे. जास्त पाण्यामुळे मुळांचे कुजणे आणि बुरशीची वाढ होऊ शकते.
- तापमान: ते तीव्र थंडी, दंव आणि अति उष्णता सहन करते.

गुणाकार
- बियाणे करूनहिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला बियाण्यांमध्ये किंवा थेट जमिनीत पेरा. बिया खूप बारीक असतात, म्हणून समान वितरण सुलभ करण्यासाठी त्यांना बारीक वाळूमध्ये मिसळण्याची शिफारस केली जाते. मातीने हलके झाकून टाका.
- कट करून: १ वर्षाच्या फांद्या (१५-२० सेमी) कापून टाका, खालची पाने काढून टाका आणि २-३ कळ्या सोडून मोकळ्या जमिनीत लावा. मुळे सहसा हिवाळ्याच्या शेवटी येतात.
- झुडुपांच्या विभाजनानुसार: प्रौढ रोपापासून जोमदार सक्शनर्स वेगळे करा आणि हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला अंतिम ठिकाणी पुनर्लागवड करा.
देखभाल
- ग्राहक: लागवड करण्यापूर्वी सब्सट्रेटमध्ये परिपक्व कंपोस्ट किंवा खत मिसळणे आणि दर तिमाहीत (शक्यतो शरद ऋतूमध्ये) पुन्हा खत देणे चांगले.
- रोपांची छाटणी: रोपांचे आकारमान व्यवस्थित ठेवण्यासाठी आणि त्यांची पुनर्वाढ होण्यासाठी, फुलांच्या शेवटी जवळजवळ तळाशी मोठ्या प्रमाणात छाटणी करण्याची शिफारस केली जाते.
- पीक कालावधी: वर्मवुड लागवड तीन ते पाच वर्षे उत्पादक राहू शकते, त्यानंतर त्याचे नूतनीकरण करणे उचित आहे.
- कापणी: हे फुलांच्या अगदी आधी केले जाते, जमिनीपासून काही सेंटीमीटर अंतरावर देठ कापले जातात.
या वनस्पतीला क्वचितच कीटक किंवा रोगांचा त्रास होतो, जरी पाणी साचलेल्या जमिनीत मुळांचे कुजणे होऊ शकते. जास्त पाणी देणे टाळणे आणि त्यावर लक्ष ठेवणे महत्वाचे आहे.
बागेत सहवास आणि फायदे
हे पारंपारिकपणे फळबागा आणि बागांच्या सीमेवर वापरले जाते कारण नैसर्गिक कीटकनाशक आणि प्रतिकारक मावा, पतंग, डास आणि इतर कीटकांविरुद्ध. शिवाय, त्याच्या मुळांमधील स्राव अवांछित जवळच्या वनस्पतींच्या वाढीस प्रतिबंध करतात. हे एक साथीदार वनस्पती म्हणून उपयुक्त आहे, परंतु अॅलोपॅथीला बळी पडणाऱ्या पिकांच्या शेजारी लागवड करताना ते टाळावे.
एथनोबॉटनिकल, सांस्कृतिक आणि गॅस्ट्रोनॉमिक वापर
वर्मवुडचे महत्त्व औषधीपेक्षा जास्त आहे:
- हे प्रतिष्ठित लिकर आणि पेयांचा आधार आहे जसे की एबिंथ आणि vermouth (ज्यावरून मार्टिनी आणि वर्माउथ यांना त्यांचे नाव मिळाले).
- संपूर्ण इतिहासात, ते कटुता, अनुपस्थिती आणि प्रेमाच्या यातनांचे प्रतीक राहिले आहे आणि लोकप्रिय दंतकथा आणि मिथकांमध्ये एक नायक आहे.
- "रोमियो अँड ज्युलिएट," "वॉर अँड पीस" सारख्या प्रमुख साहित्यकृतींमध्ये याचा उल्लेख आहे आणि डायोस्कोराइड्स सारख्या लेखकांनी देखील याची शिफारस केली आहे.
- स्वयंपाकासाठी मसाला म्हणून, त्याचा आधुनिक वापर मर्यादित आहे, जरी पूर्वी तो कोकरू, डुकराचे मांस, पोल्ट्री आणि सीफूड पदार्थांमध्ये आणि पेस्ट्रीमध्ये वापरला जात असे.
- सेंद्रिय शेतीमध्ये, त्याचे ओतणे नैसर्गिक कीटकनाशक म्हणून वापरले जातात.
- हे आवश्यक तेल एका स्टिल वापरून डिस्टिल्ड केले जाते आणि ते परफ्यूमरी आणि अरोमाथेरपीमध्ये वापरले जाते.
याव्यतिरिक्त, वर्मवुडचे खूप मनोरंजक सांस्कृतिक आणि प्रतीकात्मक उपयोग आहेत. फुलांच्या भाषेत, ते कटुता आणि प्रेमाच्या हृदयभंगाचे प्रतीक आहे. इतिहासात, ते युरोपियन दंतकथांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत आहे आणि शेक्सपियर आणि टॉल्स्टॉय सारख्या लेखकांनी त्याचा उल्लेख केला आहे.
