सांता रीटा किंवा बोगनविलेचा परिचय
La सांता रीटा, त्याला असे सुद्धा म्हणतात बोगेनविले, ट्रायनिटेरिया, बुगाम्बिलिया, कागदी फूल किंवा बोगनविले, हे जगभरातील सर्वात प्रशंसित गिर्यारोहण वनस्पतींपैकी एक आहे कारण त्याच्या आकर्षक फुलणे आणि त्याची लागवडीची सोय. मूळतः दक्षिण अमेरिकेतील, ते आता प्रत्येक खंडातील बागांमध्ये, पॅटिओमध्ये आणि टेरेसमध्ये आढळू शकते, जे समशीतोष्ण आणि उबदार हवामानाशी जुळवून घेते.
तो बाहेर स्टॅण्ड प्रतिकार, अनुकूलता आणि कमी देखभाल, तसेच त्याच्या ब्रॅक्ट्सच्या नेत्रदीपक स्वरूपासाठी (रंगीत फुलांसारख्या रचना). त्याचे आकर्षक रंग, जे मॅजेन्टा, फ्यूशिया, पांढरे, गुलाबी, नारिंगी, पिवळे आणि लिलाक असू शकतात, भिंती, कुंपण आणि पेर्गोलास सुशोभित करण्यासाठी ते खरोखर लक्षवेधी बनले आहे.
बोगेनविले ते जमिनीत आणि कुंडीतही वाढवता येते., लहान शहरी जागांसाठी किंवा मोठ्या बागांसाठी ते आदर्श बनवते. त्याची बहुमुखी प्रतिभा, मजबूती आणि मोठे क्षेत्र व्यापण्याची क्षमता यामुळे ते हिरवे पडदा, अनौपचारिक हेज किंवा योग्य आकार दिल्यास स्वतंत्र झुडूप म्हणून देखील परिपूर्ण बनते.
बोगनविलेची वनस्पति वैशिष्ट्ये आणि प्रकार
बोगनविले वंशातील आहे बोगेनविले, ज्यामध्ये सुमारे १८ स्वीकृत प्रजाती आणि शेकडो प्रजातींचा समावेश आहे संकरित आणि सजावटीच्या जातीसर्वात सामान्य प्रजातींपैकी दोन आहेत बोगेनविले ग्लाब्रा आणि बोगेनविले स्पेक्टबॅलिस, दोन्ही त्यांच्या उत्तम फुलांच्या क्षमतेसाठी आणि अनुकूलतेसाठी ओळखले जातात.
जरी आपण सामान्यतः बोगनविलेच्या "फुलांबद्दल" बोलत असलो तरी, प्रत्यक्षात आपल्याला जे दिसते ते म्हणजे bracts लहान आणि गुप्त पांढऱ्या फुलांभोवती असलेले तीव्र रंग, त्यांच्या आवरणांच्या नेत्रदीपक स्वरूपाच्या तुलनेत फारसे आकर्षक नाहीत.
वनस्पती पोहोचू शकतात १ ते १० मीटर उंच, विविधता आणि वाढत्या परिस्थितीनुसार, जोमदार, लवचिक आणि कधीकधी काटेरी फांद्या विकसित होतात. त्याची पाने सदाहरित किंवा अर्ध-सदाहरित (समशीतोष्ण किंवा उबदार हवामानात, ते जवळजवळ वर्षभर सदाहरित राहू शकतात), खोल हिरवी आणि अंडाकृती आकाराची असतात.
बोगनविले झुडुपे तयार करू शकतात, उतार झाकू शकतात, भिंतींवर वाढू शकतात किंवा प्रशिक्षित आणि आधार दिल्यास चढाईच्या वेली म्हणून काम करू शकतात.
सांता रिटाची लागवड आणि आदर्श स्थान
याची खात्री करण्यासाठी इष्टतम वाढ आणि फुले येणे बोगनविलेसाठी, योग्य स्थान आणि सामान्य वाढत्या परिस्थिती निवडणे आवश्यक आहे:
- प्रकाश: त्यांना दिवसाचा बराचसा वेळ थेट सूर्यप्रकाशाची आवश्यकता असते. पूर्ण उन्हात बोगनविलेला फुले जास्त तीव्र होतील ते सावलीत असो किंवा अर्ध-सावलीत. घरामध्ये, ते उज्ज्वल खिडक्यांजवळ ठेवावे, ड्राफ्ट किंवा जवळील हीटर टाळावेत.
- तापमान: ते समशीतोष्ण आणि उबदार हवामान पसंत करते, दोन्हीला आधार देते तीव्र उष्णता तसेच काहीसे थंड तापमान (काही हलक्या दंवापर्यंत). बहुतेक जाती चांगल्या वाढीसाठी १६ ते ३२ डिग्री सेल्सिअस तापमान सहन करतात, जरी काही जाती (जसे की ग्लाब्रा) तात्पुरत्या गळतीचा सामना करू शकतात, पाने गळतात परंतु वसंत ऋतूमध्ये पुन्हा अंकुरतात.
- वारा: तरुण रोपांना जोरदार वाऱ्यापासून संरक्षण दिले पाहिजे. जर ते खूप वारा असलेल्या भागात वाढले तर त्यांना सुरक्षित ठिकाणी ठेवणे आणि त्यांच्या फांद्यांना आधार देणे चांगले.
प्रौढ अवस्थेत, त्यांना भिंती, पेर्गोलास, कुंपण किंवा गिर्यारोहक म्हणून त्यांची वाढ सुलभ करणाऱ्या कोणत्याही संरचनेजवळ लावण्याची शिफारस केली जाते. जर कुंडीत वाढवले तर ते खोल असावे आणि त्यात पुरेसा निचरा असावा.
माती, थर आणि प्रत्यारोपण
बोगनविलेच्या निरोगी विकासासाठी मातीचा प्रकार महत्त्वाचा आहे.:
- पोत: ते हलक्या, सुपीक आणि पाण्याचा चांगला निचरा होणारी माती पसंत करते. जड, चिकणमाती किंवा घट्ट माती टाळणे आवश्यक आहे.
- पीएच: ते खूप चुनखडीयुक्त थर सहन करत नाही. जर माती अल्कधर्मी असेल, तर ती रचना आणि आम्लता अनुकूल करण्यासाठी समान प्रमाणात पानांचे आच्छादन, पीट किंवा कंपोस्ट आणि सामान्य बाग मातीमध्ये मिसळता येते.
- गटार व्यवस्था: हे आवश्यक आहे मुळांभोवती पाणी साचत नाही., म्हणून कुंडीच्या पायथ्याशी किंवा जमिनीत लागवड करताना रेती किंवा खडबडीत वाळूचा थर समाविष्ट करणे उचित आहे.
रोपण करण्यासाठी, ते वसंत ऋतूमध्ये किंवा उन्हाळ्यात करावे. मुळांच्या गोळाला नुकसान होऊ नये हे महत्वाचे आहे, कारण बोगनविलेला त्याच्या मुळांच्या प्रणालीतील अडथळे सहन करत नाही. जर कुंडीत वाढ होत असेल आणि भांडे बदलण्याची आवश्यकता असेल, तर लक्षणीयरीत्या मोठे भांडे निवडा आणि रोपण केल्यानंतर रोपाला विश्रांती द्या.
सिंचन: वारंवारता आणि आदर्श पद्धती
La बोगनविले दुष्काळ प्रतिरोधक आहे. आणि मध्यम पाणी पिण्यास प्राधान्य देतात, कारण जास्त पाणी हे मुळांच्या समस्या आणि पानांच्या गळतीचे सर्वात सामान्य कारण आहे:
- वसंत ऋतु आणि उन्हाळ्यात: बागेत आठवड्यातून एकदा पाणी द्या (जर मातीत पुरेसा ओलावा टिकून राहिला तर आठवड्यातून एकदा). कुंड्यांमध्ये, आठवड्यातून दोनदा पाणी द्यावे लागू शकते, परंतु पुन्हा पाणी देण्यापूर्वी सब्सट्रेट कोरडे आहे का ते नेहमी तपासा.
- शरद ऋतूतील आणि हिवाळ्यात: पाणी देणे कमीत कमी करा. पाणी देण्याच्या दरम्यान आणि बाहेर पडण्याच्या दरम्यान माती पूर्णपणे कोरडी झाली पाहिजे, पाऊस सहसा पुरेसा असतो.
- पाने ओली करणे टाळा: झाडाला बुरशी आणि नुकसान टाळण्यासाठी, पाणी फक्त सब्सट्रेटलाच द्यावे, कधीही पानांना किंवा फुलांना नाही.
- भांडे विरुद्ध माती: कुंडीतील रोपांना जमिनीत लावलेल्या रोपांपेक्षा जास्त लक्ष आणि पाणी देण्याची आवश्यकता असते, कारण सब्सट्रेट लवकर सुकतो. कुंडींमध्ये मुक्त निचरा होण्याची खात्री करा आणि कधीही पाणी साचू देऊ नका.
उन्हाळ्यात, जर पाऊस पडत नसेल, तर पाणी देणे आवश्यक आहे, परंतु नेहमी जास्त पाणी देणे टाळा आणि वारंवारता सभोवतालच्या तापमानाशी जुळवून घ्या.
कंपोस्ट आणि फर्टिलायझेशन
उत्तेजित करण्यासाठी भरपूर फुले आणि तीव्र रंग, बोगनविलेला पोषक तत्वांचा योग्य पुरवठा आवश्यक असतो, विशेषतः सक्रिय वाढीच्या काळात:
- फुलांच्या रोपांसाठी द्रव खते: वसंत ऋतू आणि उन्हाळ्यात महिन्यातून एकदा लावा. जर रोप कुंडीत असेल, तर तुम्ही सिंचनाच्या पाण्यात मिसळलेले खत वापरून अधिक वेळा (दर १५ दिवसांनी) खत घालू शकता.
- लोह योगदान: जर पानांचा रंग पिवळसर असेल (क्लोरोसिस), तर सब्सट्रेटमध्ये लोह चेलेट घालण्याची शिफारस केली जाते.
- शरद ऋतूतील आणि हिवाळ्यात खत घालणे टाळा: हिवाळ्यातील निष्क्रियतेदरम्यान, खते देऊ नयेत, कारण वनस्पतीची चयापचय क्रिया कमी होते. यामुळे कमकुवत होण्याच्या किंवा अवांछित वाढीच्या समस्या टाळण्यास मदत होते.
सूक्ष्म घटकांसह संतुलित खत केवळ फुलांचीच नव्हे तर निरोगी आणि जोमदार पाने देखील सुनिश्चित करते.
बोगेनविले रोपांची छाटणी: तंत्रे आणि शिफारसी
La आकार राखण्यासाठी आणि अधिक आकर्षक फुलांना चालना देण्यासाठी छाटणी करणे आवश्यक आहे. आणि बोगनविलेचा आकार नियंत्रित करा:
- क्षण: मुख्य छाटणी हिवाळ्याच्या शेवटी किंवा वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला, सर्वात जोमदार वाढ सुरू होण्यापूर्वी केली जाते.
- काय छाटणी करावी: कोरड्या, खराब झालेल्या, कमकुवत किंवा दंवाने प्रभावित झालेल्या फांद्या काढून टाका. त्या वर्षी वाढलेल्या कोणत्याही बाजूच्या कोंबांना छाटणे देखील उचित आहे, मुख्य खोडापासून सुमारे ५ सेंटीमीटर वर सोडणे.
- प्रशिक्षणः जर तुम्हाला भिंतीवर आच्छादन करायचे असेल, तर पहिल्या फांद्या आडव्या लावा, कोवळ्या कोंबांना बांधा. जर तुम्हाला गोलाकार झुडूप आवडत असेल, तर दरवर्षी झाडाचा एक तृतीयांश भाग कापून टाका.
- ब्लूम: उन्हाळ्यात, नवीन फांद्या आणि भविष्यातील फुले येण्यासाठी फुलल्यानंतर कोंबांना चिमटा काढणे उपयुक्त ठरते.
- साधने: रोगांचा प्रसार टाळण्यासाठी तीक्ष्ण, निर्जंतुकीकरण केलेल्या छाटणीच्या कातरांचा वापर करा.
समर्थन, मार्गदर्शन आणि प्रशिक्षणासाठी मार्गदर्शक
बोगनविलेला टेंड्रिल्ससारखे धारण करणारे अवयव विकसित होत नाहीत, म्हणून ते असणे आवश्यक आहे मार्गदर्शन केलेले आणि आधाराला बांधलेले भिंती, ट्रेलीसेस आणि पेर्गोलास चढण्यासाठी किंवा झाकण्यासाठी. तरुण देठ लवचिक असतात आणि सहजपणे वाकतात, ज्यामुळे त्यांना निर्देशित करणे सोपे होते:
- भिंती आणि कुंपण: मुख्य देठांना आडवे किंवा तिरपे बांधण्यासाठी मजबूत तारा, हुक किंवा दोरी वापरा.
- पेर्गोलास आणि कमानी: सावलीदार, शोभिवंत छत तयार करण्यासाठी लांब कोंबांना तुळईंवरून मार्गदर्शन करा.
- भांडी: जर कुंडीत लागवड केली असेल आणि झुडूप दिसायला हवे असेल, तर उभ्या वाढीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी दरवर्षी रोपांची छाटणी करता येते.
पुनरुत्पादन आणि गुणाकार
La संत रीटाचे पुनरुत्पादन हे सहसा कलमांनी केले जाते, जरी ते रोपांपासून देखील केले जाऊ शकते:
- लाकडी कटिंग्ज: ते सुप्तावस्थेत (उशीरा शरद ऋतू किंवा हिवाळा) घेतले जातात, ओलसर, वाळूच्या जमिनीत लावले जातात आणि स्थिर तापमानात ठेवले जातात. जर रूटिंग हार्मोन वापरला तर यश मिळण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते.
- सॉफ्टवुड कलमे: ते उन्हाळ्याच्या अखेरीस हिरव्या आणि अर्ध-लाकडी फांद्यांपासून घेतले जातात, ज्या चांगल्या सभोवतालच्या आर्द्रतेसह हलक्या थरात रुजलेल्या असतात.
- रोपे: तापमान परवानगी मिळाल्यावर रोपवाटिकांमध्ये लहान नमुने खरेदी करणे आणि त्यांचे पुनर्लावणी करणे शक्य आहे.
कटिंग्जद्वारे वाढवलेल्या वनस्पतींना योग्य काळजी घेतल्यास काही वर्षांतच फुले येतात.
कीटक, रोग आणि पौष्टिक कमतरता
बोगनविले ही एक मजबूत वनस्पती आहे, परंतु त्यावर परिणाम होऊ शकतो काही कीटक, रोग आणि पोषक तत्वांची कमतरता:
- मेलीबग: सर्वात सामान्य समस्यांपैकी एक. ते स्वतःला देठांना आणि पानांना चिकटून राहतात, रस शोषतात. कापूस आणि मिथाइलेटेड अल्कोहोलने किंवा सिस्टेमिक कीटकनाशके वापरून ते हाताने काढले जाऊ शकतात.
- Phफिडस् ते कोवळ्या कोंबांमधून रस शोषतात, ज्यामुळे विकृती निर्माण होते आणि कधीकधी, धीट (काळी बुरशी). त्यावर पोटॅशियम साबण किंवा विशिष्ट कीटकनाशकांनी उपचार करता येतात.
- लाल कोळी: हे कोरड्या वातावरणात दिसून येते, ज्यामुळे पिवळे डाग पडतात आणि पानांची गळती होते. सभोवतालची आर्द्रता वाढवून (फुलांवर कधीही न करता, आजूबाजूच्या परिसरात पाणी फवारून) आणि आवश्यक असल्यास, अॅकेरिसाइड्स वापरून याचा सामना केला जातो.
- पांढरी माशी: यामुळे पाने पिवळी पडतात आणि जोम कमी होतो. रंग सापळे आणि सेंद्रिय उत्पादनांनी त्यावर उपचार करता येतात.
- पावडरी बुरशी किंवा पांढरा बुरशी: त्यामुळे पानांवर पांढरा थर तयार होतो. पानांना पाणी देऊन ओले करणे टाळून आणि विशिष्ट बुरशीनाशकांनी उपचार करून हे टाळता येते.
- लोहाची कमतरता: लोह क्लोरोसिसमुळे तरुण पाने पिवळी पडतात; त्यावर सब्सट्रेटमध्ये लोह चेलेट्सचा वापर केला जातो.
फुलांची लागवड: फुलांनी भरलेले बोगनविले कसे मिळवायचे
सांता रिटाचे मुख्य आकर्षण येथे आहे त्याच्या फुलांचे नेत्रदीपक स्वरूप, जे प्रामुख्याने वसंत ऋतु आणि उन्हाळ्यात होते:
- ब्रॅक्ट्सची संख्या, त्यांचा रंग आणि कालावधी सूर्यप्रकाश, पाणी देणे आणि खत देणे यावर अवलंबून असतो.
- जर कुंडीत लागवड केली असेल तर फुलांना चालना देण्यासाठी उन्हाळ्याच्या मध्यात भांड्याचा आकार मर्यादित करणे आणि पाणी देणे मर्यादित करणे उचित आहे.
- नायट्रोजन खतांचा वापर कमी करून आणि पोटॅशियम आणि फॉस्फरसचा वापर वाढवून, वनस्पती फुलांच्या उत्पादनासाठी अधिक ऊर्जा देते.
- समशीतोष्ण हवामानात, काही बोगनविले वर्षभर बहरतात.
कधीकधी, बोगनविले त्याची सर्व पाने गळून पडतात आणि मृत दिसतात, विशेषतः थंडी, दुष्काळ किंवा पाणी साचल्यानंतर. जर फांद्या आतून हिरव्या राहिल्या तर वसंत ऋतूमध्ये वनस्पती पुन्हा उगवू शकते.
कुंडीत बोगनविले: विशिष्ट काळजी
अनेक छंदप्रेमी पॅटिओ किंवा टेरेस सजवण्यासाठी मोठ्या कुंड्यांमध्ये सांता रीटा वाढवणे पसंत करतात:
- कंटेनरचा प्रकार: रुंद ड्रेनेज होल असलेली खोल भांडी निवडा.
- सिंचन: मातीच्या लागवडीच्या तुलनेत जास्त वारंवारता, परंतु नेहमी जास्त ओलावा टाळणे.
- सबस्ट्रेटम: हलके, सुपीक आणि तळाशी रेती किंवा वाळू असलेले.
- रोपांची छाटणी: इच्छित आकार राखण्यासाठी आणि पुढील फुलांची सोय करण्यासाठी तुम्ही झाडाच्या एक तृतीयांश भागाची वार्षिक छाटणी करू शकता.
ज्या भागात हिवाळा खूप थंड असतो, तिथे दंव येण्याचा धोका कमी होईपर्यंत भांडे एका उज्ज्वल आतील भागात हलवता येते.
सजावटीचे वापर आणि लँडस्केपिंग
बोगनविले बागेत अत्यंत बहुमुखी आहे:
- भिंती, पेर्गोला, जाळ्या, कुंपण आणि रेलिंग झाकते आकर्षक दृश्य प्रभाव तयार करण्यासाठी आणि गोपनीयता प्रदान करण्यासाठी.
- ते म्हणून वापरले जाऊ शकते उतार आणि तटबंदीसाठी ग्राउंड कव्हर.
- आकार अनौपचारिक आणि रंगीत हेजेज मोठ्या बागांमध्ये.
- बसते गोलाकार झुडुपांची निर्मिती, कुंड्यांमध्ये किंवा जमिनीत एकटे नमुने म्हणून आदर्श.
- ते वाढवणे देखील शक्य आहे जसे की बोन्साय, त्याच्या जोमदार वाढीमुळे आणि छाटणीनंतर पुन्हा वाढण्याची क्षमता यामुळे.
निरोगी वाढीसाठी अतिरिक्त काळजी आणि टिप्स
- वारंवार प्रत्यारोपण टाळा: बोगनविले त्याच्या मुळांच्या विकारांना संवेदनशील असते, म्हणून जर अत्यंत आवश्यक असेल तरच त्याची पुनर्लागवड करावी.
- दंवापासून संरक्षण करा: थंड हवामानात, पेंढा किंवा ब्लँकेटने पायाचे संरक्षण करण्याची शिफारस केली जाते आणि एका कुंडीत, रोपाला आश्रयस्थानात हलवावे.
- स्वच्छता: रोग टाळण्यासाठी आणि नवीन फुले येण्यासाठी नियमितपणे कोमेजलेली फुले आणि गळून पडलेली पाने काढा.
- सुरुवातीचा आधार: विशेषतः तरुण रोपांसाठी किंवा वाऱ्याच्या संपर्कात असलेल्या भागात मजबूत, लवचिक खांब किंवा मार्गदर्शक वापरा.